Wednesday، February 23، 2011

ای عموی مهربان

در زبان های اروپایی نظیر ژرمانیک و رومن عموما کلمه تاریخ و داستان یا یکی هستند و یا همریشه اند. اما ریشه کلمه " ایستوریا" در آغاز در ضدیت با داستان بود. فریدون آدمیت در کتاب تاریخ فکر کلاسیک در فصل انتقاد عقل تاریخی ( از سومر تا آتن) چنین می نویسد:

"اینک نوبت به هردوت ( حدود 425/ 480 ق.م.) رسید. او اهل هالیکارناسوس بود و ادامه دهنده سنت تاریخ نگاری ایونی. اثر نامدار او به عنوان " ایستوریا " به معنای تحقیقات و تفحصات، کامل ترین متن کتاب تاریخ کلاسیک است که به جای مانده. اما عنوانی را که بر آن نهاده در اصل ابتکار سلف او هکاتائوس است. توضیح آنکه : به عقیده خبرگان ادب یونانی، لفظِ ایستوریا که فقط در لهجه ایونی به کار می رفت ( نه در زبان یونانی) به معنای بازجست و تفحص و تحقیق بود، دلالت قضایی داشت و در دادگاه ها رایج بود. هکاتائوس آن لغت را به معنای حقیقت جویی و تفحص تاریخی، در تقابل افسانه نویسی و داستان سرایی به کار بست. و بدین معنی نوشته های خود را تحقیق و تفحص خواند، متمایز از افسانه و داستان. او به موضوع تاریخ عنوان مشخصی داد. هردوت همان عنوان را بر کتاب خویش نهاد. و از آن پس لفظ ایستوریا به معنای تاریخ رایج گشت."